Wat is het onderwijsakkoord waard?

05-09-2013 van AOb

Bij de AOb komen veel vragen van leden binnen over het nationaal onderwijsakkoord. Wat staat er in? Waarom tekent de AOb niet? Hoe zit het met de nullijn? Of de bapo? Eén conclusie is zeker gerechtvaardigd: het onderwijsakkoord lijkt op het regeerakkoord van de PvdA en VVD. Daar zaten geen investeringen in, maar alleen verschuivingen. Op basis van wat wél bekend is, een overzicht van feiten en meningen.

Onderwijsakkoord lijkt kopie regeerakkoord
In de persberichten van de ondertekenaars wordt een investering genoemd van 689 miljoen in het onderwijs. Dat is precies hetzelfde bedrag dat het regeerakkoord voor 2017 noemt. Per saldo bezuinigt het regeerakkoord op onderwijs: 60 miljoen op inhoud en banen, nog eens rond de 300 miljoen door een jaar extra nullijn. Teleurstellend, omdat investeringen in onderwijs het beste medicijn zijn bij crisispijn.

Het geld uit het akkoord voor ‘intensivering onderwijs en onderzoek’ van 689 miljoen komt vrij door bezuinigingen op andere posten en het overhevelen van geld van binnenlandse zaken naar onderwijs. Denk daarbij aan 50 miljoen minder voor praktijkonderwijs en lwoo, 80 miljoen minder voor kenniscentra mbo, 150 miljoen door minder opleidingen in middelbaar- en hoger beroepsonderwijs, 200 miljoen minder op de post subsidies (onderwijsonderzoek, onderwijs in het buitenland, humanistisch vormingsonderwijs). Al die bezuinigingen en verschuivingen staan in het regeerakkoord, waar de VVD en PvdA voor hebben getekend en waar deze partijen een meerderheid in de Tweede Kamer voor hebben. De AOb vond het regeerakkoord onvoldoende en in het verlengde daarvan ook de vrijwel gelijkluidende voorstellen in het onderwijsakkoord.

Salarisparagraaf onduidelijk
In sommige conclusies van ondertekenaars gaat het om een ‘substantiële ontwikkeling van de loonruimte’. De nullijn verdwijnt in 2015 en voor 2014 zou ook al geld beschikbaar zijn, zo werd op televisie gesuggereerd. Dat klinkt mooier dan het vermoedelijk is, denkt de AOb.

Wat is er precies aan de hand met die nullijn? Normaal gesproken volgen de onderwijssalarissen de loonontwikkeling, dat heet de referentiesystematiek. Op die manier houden de onderwijssalarissen min of meer de lonen buiten het onderwijs bij.

Die afspraak tussen onderwijs en overheid hebben verschillende kabinetten achter elkaar ingetrokken. Het onderwijs kent al sinds 2010 de nullijn. Een enorme bezuiniging. Die jaarlijkse terugkerende bezuiniging op de onderwijssalarissen heeft het onderwijs tot nu toe al 1,47 miljard euro gekost. De koopkracht van onderwijspersoneel heeft een enorme klap gehad. In het crisispakket wil Rutte II de nullijn ook nog voor 2014 doorvoeren. Pas in 2015 zou dan de ontwikkeling van de lonen in andere sectoren weer worden gevolgd.

Het weer herstellen van de loonontwikkeling in 2015 is voor de AOb géén investering, maar het einde van een jarenlange bezuiniging. Hoe het voor 2014 zit is onduidelijk, de media hebben het op basis van bronnen bij de ondertekenaars over ‘een vorm van compensatie’. Extra is dat dan sowieso niet: het is misschien minder bezuinigen op de onderwijssalarissen dan de nullijn doet en dus geen investering. Alles bij elkaar noemt de AOb dit vooralsnog geen substantiële ontwikkeling van de loonruimte.

Bapo afschaffen zonder nieuwe afspraken
Al in het regeerakkoord maakten VVD en PvdA duidelijk dat ze van de bapo af willen, net als de werkgeversorganisaties. De AOb vindt dat het onderwijs niet zonder seniorenregeling kan. De werkdruk in Nederland is een van de hoogste van alle landen. In Finland geeft een leraar zonder bapo al minder lesuren per week dan een Nederlandse leraar met bapo.

Bovendien lijkt het kabinet te vergeten dat de bapo bij de invoering een regeling was voor jong én oud. Taakverlichting voor ouderen en banen voor jongeren. De bapo is vandaag de dag nog steeds een regeling voor jong en oud. Het afschaffen kost 10.000 fulltime banen, die veelal jongeren zullen raken. Het kabinet en de werkgevers lijken dat te vergeten of te negeren.

Het is onbekend of het uiteindelijke akkoord harde afspraken kent over een nieuwe seniorenregeling, of dat het bij goede bedoelingen blijft. Daar lijkt het niet op, wat betekent dat nieuwe afspraken over seniorenregelingen aan de cao-tafel moeten worden uitgevochten, terwijl er al wel tussen de ondertekenaars is afgesproken dat de bapo verdwijnt.

Banenplan vaag
Al jaren pleit de AOb voor een banenplan voor jonge leraren. Nu verdwijnt er werkgelegenheid terwijl over een paar jaar iedereen nodig is om de pensioengolf op te vangen. Een tijdelijke maatregel om mensen vast te houden is dus op zijn plaats.

Over het banenplan is verwarring ontstaan, omdat de bewindslieden het soms hebben over extra banen en soms over baanbehoud. In de Tweede Kamer laat het kabinet die onduidelijkheid bestaan: zijn het extra banen of worden er banen behouden? Beide, zeiden de bewindslieden in de Tweede Kamer. De financiering is ook mistig en wordt pas op Prinsjesdag bekendgemaakt. Dus hoeveel geld er precies beschikbaar is, en of het geld ook daadwerkelijk terecht komt bij banen is nog onduidelijk.

Werkdruk wordt niet aangepakt
Nederlandse leraren hebben vollere klassen en geven meer uren les dan hun collega’s in vrijwel alle andere landen. De AOb vindt dat daar iets aan moet gebeuren. Meer handen in de klas, kleinere klassen, minder lesuren per week. In het persbericht over het akkoord wordt gesproken over de aanpak van de werkdruk, maar ook dat wordt niet concreet ingevuld.

En verder
Het akkoord zou ook afspraken behelzen over tijd en geld voor nascholing, maar ook hier ontbreekt de concrete invulling. Het lerarenregister wordt verplicht, maar hoe men het aantal onbevoegden wil verminderen ligt niet vast, de professionele positie zou worden versterkt, maar de voorstellen die de AOb daar voor heeft gedaan zijn al eerder aan de kant geschoven.

Advertenties

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s