‘Uitdagend onderwijs betekent meer uitvallers’

Door Thomas von der Dunk op Volkskrant.nl

Weg met de ranglijstjes die suggereren dat een school met veel geslaagde leerlingen ook een goede school is, schrijft Thomas von der Dunk. ‘Reken scholen niet af op het feit dat niet alle leerlingen de extra uitdaging niet aan blijken te kunnen.’

Staatssecretaris Dekker van Onderwijs heeft heel wat losgemaakt met zijn stukje in De Volkskrant van 2 september, waarin hij stelt dat het onderwijs uitdagender moet worden, speciaal voor de wat grotere talenten. Beter onderwijs: daar kan niemand tegen zijn en daar denkt bovendien iedereen verstand van te hebben, dus regende het inderdaad reacties.

Dekker: ‘Ieder kind het beste uit zichzelf laten halen. Dat is de kern van het onderwijs. Helaas slagen we daar in Nederland maar ten dele in’.

Uitblinkers
Te weinig uitgedaagd en te veel aan hun lot overgelaten: dat was een van de bevindingen van Dekker inzake zulke getalenteerde leerlingen, nadat hij met een aantal jeugdige uitblinkers gesproken had. Of die bevinding klopt, kan ik zelf niet beoordelen, maar interessant is, dat Dekker dat als een probleem signaleert. Want dat betekent: zonder uitdaging en teveel aan hun lot overgelaten, halen leerlingen niét het beste uit zichzelf.

Dat dat zo is, zal ík niet ontkennen – maar dat doet de politiek feitelijk wel, en dat maakt Dekkers opmerking zo relevant. Want op welke andere misvatting dan dat leerlingen best aan hun lot overgelaten kunnen worden omdat ze uit zichzelf wel de uitdagingen zullen zoeken die ze nodig hebben, kan anders de bijna Kamer-brede juichende omarming van het zoveelste modieuze onderwijsvernieuwingsinitiatief zijn gebaseerd?

iPad-scholen
Uiteraard doel ik daarbij op de nieuwe iPad-scholen van Maurice de Hond, waarbij er weer eens van uitgegaan wordt dat kinderen zelf wel weten wat goed voor ze is, en zich wel uit zichzelf spontaan op de logaritmes of schwere Wörter zullen storten: in feite het Iederwijs-model, alleen in een modieus digitaal jasje gestoken, en dan verliest elke parlementaire onderwijsspecialist kennelijk zijn kritisch denkvermogen. Terwijl het mij bij acties van Maurice de Hond sowieso verstandig lijkt, enige terughoudendheid te betonen. Daarvoor heeft hij de plank net iets te vaak misslagen – van Deventer moordzaken tot internetbedrijf-investeringsadviezen.

Goed en uitdagend onderwijs. Dat vergt een paar dingen. Ten eerste dat er normen worden gesteld, en dat je die dus als leerling ook niét halen kan. Niet respectabele slagingspercentages, maar respectabele zakkingspercenta¬ges zouden dan wel eens op kwaliteit kunnen duiden.

Dus niet iedereen een tien. Dus niet de leuze, waarmee de Utrechtse Universiteit recent studen¬ten poogde te werven: ‘Inschrijven is meedoen, meedoen is slagen’. Dat is de InHolland-methode, en dat leidde daar vooral tot een diploma dat geen enkele uitdagende status meer bezat.

Streng
Dus scholen moeten, om ook betere leerlingen uit te dagen, streng zijn: want betere leerlingen succesvol uitdagen, betekent dat zwakkere leerlingen die uitdaging niet allemaal aan zullen kunnen. Reken dus scholen niet af op het feit dat inderdaad niet alle leerlingen die extra uitdaging niet aan blijken te kunnen.

Dus weg met die ranglijstjes, die suggereren dat een school met veel geslaagde leerlingen ook een goede school is. Meestal is er eerder van normverlaging sprake, om maar aan de vastgestelde rendementstreefcijfers te komen. Rendement: dat woord willen we dan ook nooit meer uit de mond van een staatssecretaris voor Onderwijs horen. Dekker zal duidelijk moeten kiezen. Of hij gaat voor kwaliteit, of hij gaat voor rendement, lees: kwantiteit. Voor beide tegelijk gaat moeilijk.

Maar goed en uitdagend onderwijs vergt ook iets van ouders. Dat school niet vooral ‘leuk’ hoeft te zijn. Dat ook niet iedereen een tien krijgt, en dat het lot geen tien te krijgen, want geen tien te verdienen, dus ook wel eens hun eigen unieke, geniale en briljante oogappel zou kunnen treffen. Dat laatste is voor nogal wat ouders onverteerbaar: hun oogappel is immers niet voor niets uniek, geniaal en briljant.

Te moeilijk
Sommige ouders komen dan ook in het geval van een slecht rapport bij de school verhaal halen: zo uitdagend had het nu ook weer niet gehoeven. Dat hun hoogbegaafde kind een onvoldoende heeft, komt door slecht onderwijs! Nee: dat komt dan door goed onderwijs, omdat goed onderwijs onderwijs is dat niet voor elk kind geschikt is. Omdat een bepaald niveau – dat gewenste uitdagende niveau – voor sommige kinderen gewoon te moeilijk is.

Schooldirecties zullen die druk van ouders moeten weerstaan – zeker als hoge cijfers een grotere rol gaan spelen bij de selectie voor het hoger onderwijs, wat Dekker min of meer bepleit. Op een Koreaanse ratrace – elk tiende puntje meer vergroot je kansen enorm – zitten we niet te wachten, maar evenmin op het corrumperende gevolg ervan: dat scholen bij de normering toch weer soepeler worden, om maar met hoge cijfers te kunnen pronken als er nieuwe leerlingen geworven moeten worden.

Goede leraren
Tot slot vergt uitdagend onderwijs ook goede leraren – en een bezoldiging die goede leerlingen aanmoedigt om later leraar te worden, en niet beleidsambtenaar of bedrijfsmanager, omdat je daarmee een veelvoud verdient. Vandaag zijn het daardoor niet altijd bepaald de besten en meest getalenteerden, die voor het lerarenvak kiezen. Uit naaste omgeving weet ik van voorbeelden, waar al het Nederlands van het docentencorps voor de nodige verbetering vatbaar is. ‘Hun hebben’ en zo – dan schiet het met toponderwijs niet erg op. Uitdagend is het natuurlijk wel.

Wat dat betreft zou het overigens helpen, als in dit land nieuwe koningen niet op last van officiële inhuldigingscomités in kreupeltaal worden toegezongen: ‘De dag die je wist dat zou komen’.
  
Ik heb als republikein niet meegedaan aan dat komische Dromen-voor-Nederland-boek dat dezer dagen Willem-Alexander en Maximá in handen is gedrukt. Maar grammaticaal correct Nederlands tot in de hoogste regionen: dat zou dan mijn – voorlopig onhaalbare – droom voor Nederland zijn.

Advertenties

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s