Spellingproblemen groep 3-8

spelling

Oorzaken

Oorzaken van spellingproblemen kunnen liggen in één van de volgende gebieden:

– Taalachterstand of -stoornis
– Zwak geheugen
– Zwakke waarneming
– Cognitieve stijl
– Gebrekkig handschrift

Kenmerken van een zwakke speller in het geval van een taalachterstand of -stoornis

Wanneer bij een kind sprake is van een taalachterstand of een taalstoornis zijn er diverse kenmerken te herkennen. Signalen van die kenmerken zijn hieronder weergegeven:

Taalbewustzijn: het kind ontdekt de regels en/of analogie niet, het kan deze regels niet toepassen.

Taalgebruik: hierbij gaat het om de zingeving of de motivatie voor schrijven. Men kan signaleren dat het kind niet gemotiveerd is of geen aandacht heeft.

Taalinhoud: hierbij gaat het om de actieve en passieve woordenschat. Signalen van een taalachterstand of -stoornis zijn een schrikreactie bij een onbekend woord of het vergeten van een onbekend woord.

Taalvorm: het kan hierbij gaan om zinsbouw/zinsbegrip, woordvorming, articulatie, auditieve discriminatie en auditieve analyse. Wat betreft de zinsbouw/zinsbegrip kunnen de volgende signalen voorkomen: woorden overslaan/vergeten, woorden herhalen, zwakke werkwoordspelling door tekort in grammaticale kennis en grammaticale intuïtie. Problemen in de woordvorming kunnen zijn: woorddelen en lettergrepen overslaan of herhalen, niet ontdekken en toepassen regels en analogieën. Articulatieproblemen kunnen liggen in verhaspelingen, klank-tekenkoppeling, interferentie bij allochtonen en dialectsprekers. Auditieve discriminatie bij zwakke spellers kan signalen hebben in de klank-tekenkoppeling en wederom de interferentie bij allochtonen en dialectsprekers. Signalen bij de auditieve analyse zijn fouten in de woordvolgorde, woordvorming, verhaspelingen/klankpositie.

Kenmerken zwakke speller door een zwak geheugen

Een zwak geheugen kan slaan op het auditief of het visueel geheugen. Het auditief geheugen is zwak wanneer het kind signalen vertoont als het overslaan en herhalen van woorden of woorddelen/lettergrepen, volgordefouten en verhaspelingen/klankpositie. Het visueel geheugen vertoont bij zwakke spellers een probleem in het niet onthouden van het woordbeeld.

Kenmerken zwakke speller door een zwakke waarneming

De oorzaak zwakke waarneming heeft betrekking op de auditieve en visuele waarneming. Voor de auditieve waarneming gelden dezelfde signalen als bij het auditief geheugen. Bij de visuele waarneming gelden de signalen van het zwakke visuele geheugen. Daarnaast zijn bij de visuele waarneming ook de signalen omkeringen van klank-tekenkoppeling door zwakke visuele discriminatie te herkennen en het overslaan van letters/woorddelen/woorden bij een visueel dictee van toepassing.

Kenmerken zwakke speller door de cognitieve stijl

Wanneer het probleem van de zwakke speller ligt in de cognitieve stijl, kunnen er signalen zijn op de gebieden tekort aan zelfsturing, tekort aan denkactiviteiten/denkstem en tekort aan wendbaarheid.

Het tekort aan zelfsturing kan signalen geven in de vorm van:
– niet herkennen van een spellinggeval
– niet ontdekken van regels of analogie
– niet zoeken naar woordbeeld in geheugen
– niet of verkeerd toepassen van bovenstaande strategieën
– niet of verkeerd toepassen van regels
– terugvallen in hoofdregel; fonetisch schrijven
– niet nakijken van werk
– geen fouten zien en niet verbeteren

Signalen die voorkomen bij een tekort aan denkactiviteiten/denkstem zijn het niet onthouden van afspraken over strategie en volgorde van taak, het niet onthouden van tussenstappen en het niet onthouden van de opdracht of gedicteerde zin.

Een tekort aan wendbaarheid laat de volgende signalen zien: geleerde vergeten in een andere situatie, niet herkennen van een spellinggeval, niet toepassen van het geleerde in volgende spellingles, niet toepassen in andere/langere woorden en niet toepassen van het geleerde in ander werk.

Kenmerken van zwakke speller met gebrekkig handschrift

Signalen die kunnen worden waargenomen bij een zwakke speller waarbij de oorzaak ligt in de fijne motoriek zijn: verschrijvingen, weglatingen, toevoegingen, niet kunnen teruglezen van werk, geen fouten zien en niet verbeteren.

Bron: Hand-out PABO Inholland

Advertenties

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s